Afwijkende monsters zijn monsters die niet correct zijn behandeld of opgeslagen. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn wanneer de maximale bewaartermijn is overschreden, de monsters niet op de juiste temperatuur zijn bewaard, in ongeschikte verpakkingen zijn aangeleverd, een onjuiste hoeveelheid lucht bevatten, zijn aangetast door warmte, licht of vocht, chemisch of microbiologisch zijn achteruitgegaan, kruisbesmetting hebben ondergaan, tijdens transport zijn beschadigd of in onvoldoende hoeveelheid zijn aangeleverd. Dergelijke afwijkingen kunnen de betrouwbaarheid van de analyseresultaten beïnvloeden.